Họ Bùi Xuân Bảng

Nhà thờ đại tôn họ Bùi làng Xuân Bảng tọa lạc tại xóm Thanh Yên, xã Xuân Lâm, tỉnh Nghệ An. Di tích được xây dựng từ năm 1850 (thời Tự Đức) nhằm tri ân Thủy tổ Bùi Bá Đông cùng các bậc hậu duệ đã có công với nước, với dân.

Từ thế kỷ XVII, Thủy tổ Bùi Bá Đông từ Hà Đông đã di cư vào miền Trung. Bằng bàn tay lao động cần cù, cụ cùng con cháu đã biến vùng bán sơn địa hoang vu thành những cánh đồng trù phú như Vện họ Bùi, Bến cây Da Cừa, ruộng Chùa... Trải qua gần 400 năm với 17 đời truyền nối, dòng họ Bùi ngày nay đã phát triển lớn mạnh với 3 chi, 4 nhánh.

Không chỉ nổi bật về công cuộc khai khẩn, họ Bùi Xuân Bảng còn rạng danh với truyền thống hiếu học và tinh thần yêu nước. Thời phong kiến, dòng họ đã đóng góp nhiều nhân tài thao lược như Tri huyện Bùi Hữu Lâm, Võ tướng Bùi Trọng Hải hay danh nho Bùi Vĩnh Tuy. Trong hai cuộc kháng chiến vĩ đại của dân tộc, họ Bùi tiếp tục ghi dấu ấn với 01 Mẹ Việt Nam anh hùng, 51 liệt sĩ và hàng chục cá nhân có công với cách mạng.

Được công nhận là Di tích Lịch sử - Kiến trúc Nghệ thuật, từ đường họ Bùi lưu giữ nghệ thuật chạm khắc gỗ cổ vô cùng tinh xảo qua các mảng bẩy hiên tái hiện điển tích "Cá Chép hóa Rồng", "Tô Vũ đi chăn dê", "Long Mã phụ Hà Đồ"... Hàng năm, nơi đây trở thành điểm tựa tâm linh, cố kết cộng đồng qua các dịp lễ trọng như Lễ Cầu Yên (02/01 ÂL) hay Đại Lễ Tế Tổ (27-28/7 ÂL). Tiếp nối hào khí tiên tổ, con cháu họ Bùi hôm nay vẫn không ngừng vươn lên, đóng góp tích cực cho quê hương, đất nước.